Diagnoza spektrum autyzmu w Szczecinie – bilans rozszerzony

Diagnoza w kierunku spektrum autyzmu (ASD) to wieloetapowy proces, który łączy informacje od rodziców, historię rozwoju, analizę dokumentacji oraz bezpośrednią obserwację i ocenę dziecka. W Poradni Jestem i Ja w Szczecinie proces prowadzony jest przez psychologa i pedagoga specjalnego, a jego zakres jest dobierany do wieku i potrzeb dziecka.

Na czym polega bilans rozszerzony?

Bilans rozszerzony to pogłębiona ocena funkcjonowania dziecka, ukierunkowana na pytanie, czy obserwowane cechy mogą odpowiadać obrazowi spektrum autyzmu oraz jakie są mocne strony i obszary wymagające wsparcia.

Proces obejmuje nie tylko jedno badanie. Uwzględnia informacje o rozwoju dziecka, jego zachowaniu w różnych sytuacjach, funkcjonowaniu w domu i placówce edukacyjnej, wyniki wcześniejszych konsultacji oraz bezpośrednią obserwację.

ADOS-2 nie jest samodzielną diagnozą autyzmu. Jest narzędziem obserwacyjnym wykorzystywanym jako jeden z elementów szerszej oceny. Aktualne rekomendacje podkreślają, że żadne pojedyncze narzędzie nie powinno być jedyną podstawą rozpoznania ASD.

Dlaczego diagnoza jest wieloetapowa?

Spektrum autyzmu może wyglądać bardzo różnie u poszczególnych osób. Dlatego rzetelna ocena powinna łączyć obserwację z informacjami o rozwoju i codziennym funkcjonowaniu dziecka.

• historia rozwoju pomaga zrozumieć, kiedy i jak pojawiały się poszczególne trudności,
• rozmowa z rodzicami dostarcza informacji o funkcjonowaniu dziecka poza gabinetem,
• obserwacja pokazuje sposób komunikowania się i reagowania w bezpośredniej interakcji,
• ocena psychologiczna i pedagogiczna pozwala spojrzeć szerzej na rozwój i umiejętności dziecka,
• dokumentacja z przedszkola, szkoły i wcześniejszych konsultacji może pomóc porównać funkcjonowanie w różnych środowiskach.

Jak wygląda diagnoza spektrum autyzmu?

1. Kwestionariusz dla rodziców

Rodzice wypełniają kwestionariusz dotyczący rozwoju i stanu zdrowia dziecka i przekazują go przed rozpoczęciem właściwego procesu diagnostycznego.

2. Pogłębiony wywiad z rodzicami

Wywiad służy zebraniu informacji o rozwoju dziecka, jego funkcjonowaniu, zachowaniu i trudnościach obserwowanych w codziennym życiu. W zależności od wieku i celu procesu mogą być wykorzystywane m.in. kwestionariusze ASRS i ADI-R.

3. Analiza dokumentacji

Specjaliści analizują dostarczoną dokumentację medyczną, pedagogiczną i terapeutyczną. Warto przygotować m.in. wcześniejsze opinie i diagnozy, informacje z przedszkola lub szkoły oraz dokumentację dotyczącą rozwoju dziecka.

4. Spotkania diagnostyczne z dzieckiem

Zakres spotkań zależy od wieku dziecka. Może obejmować ocenę rozwoju psychoruchowego i poznawczego, badanie psychologiczne i pedagogiczne oraz obserwację pod kątem cech ASD z wykorzystaniem protokołu ADOS-2, jeżeli dziecko spełnia kryteria udziału.

5. Omówienie wyników

Po zakończeniu badań specjaliści omawiają z rodzicami przebieg diagnozy, obserwowane funkcjonowanie dziecka, mocne strony oraz obszary wymagające dalszej uwagi.

6. Pisemna informacja o wynikach

Rodzice otrzymują pisemną informację podsumowującą wyniki procesu oraz wskazania dotyczące dalszego postępowania. W zależności od sytuacji może ona być wykorzystana podczas dalszej konsultacji lekarskiej lub przy ubieganiu się o odpowiednie formy wsparcia edukacyjnego.

Diagnoza według wieku dziecka

Dzieci do 4. roku życia

Proces obejmuje kwestionariusz dla rodziców, pogłębiony wywiad, analizę dokumentacji oraz dwa spotkania z dzieckiem. Pierwsze służy ocenie poziomu rozwoju psychoruchowego, a drugie obserwacji pod kątem ASD z wykorzystaniem ADOS-2, jeżeli dziecko spełnia kryteria udziału.

W aktualnym opisie usługi wykorzystuje się między innymi DSR po stronie psychologa oraz PEP-3-PL po stronie pedagoga. Spotkanie z dzieckiem przeznaczone na ocenę rozwoju trwa około 60–90 minut, a obserwacja ADOS-2 około 60 minut.

Dzieci od 4. do 7. roku życia

Proces obejmuje kwestionariusz, około dwugodzinny pogłębiony wywiad z rodzicami, analizę dokumentacji oraz dwa spotkania z dzieckiem. Pierwsze obejmuje ocenę rozwoju psychoruchowego i poznawczego, a drugie obserwację pod kątem ASD z wykorzystaniem ADOS-2.

W tej grupie wiekowej aktualny opis usługi wskazuje możliwość wykorzystania m.in. Stanford-Binet oraz PEP-3-PL, zależnie od potrzeb i poziomu rozwoju dziecka.

Dzieci powyżej 7. roku życia

Proces obejmuje kwestionariusz, około dwugodzinny pogłębiony wywiad z rodzicami, analizę dokumentacji oraz trzy spotkania z dzieckiem. Pierwsze dotyczy obserwacji z wykorzystaniem ADOS-2, a kolejne obejmują diagnozę psychologiczną i pedagogiczną.

W tej grupie wiekowej aktualna oferta wskazuje również na ocenę poziomu rozwoju intelektualnego i funkcjonowania dziecka w obszarach ważnych dla nauki i codziennego życia.

ADOS-2 w procesie diagnostycznym

ADOS-2 jest standaryzowanym narzędziem obserwacyjnym. Podczas badania specjalista obserwuje m.in. komunikację, interakcję społeczną i sposób zachowania w odpowiednio dobranych sytuacjach.

W zależności od wieku i możliwości osoby badanej dobierany jest odpowiedni moduł. Sam wynik ADOS-2 powinien być interpretowany w kontekście wywiadu rozwojowego, obserwacji oraz innych informacji z procesu diagnostycznego.

ADI-R – wywiad rozwojowy z rodzicem

ADI-R to ustrukturyzowany wywiad przeprowadzany z opiekunem. Jego celem jest zebranie szczegółowych informacji dotyczących rozwoju i aktualnego funkcjonowania osoby badanej.

W aktualnej ofercie Jestem i Ja ADI-R jest wykorzystywany w ramach procesu diagnozy ASD dla wybranych grup wiekowych.

Warunki wykonania ADOS-2

Aktualny opis usługi wskazuje, że obserwacja ADOS-2 wymaga spełnienia określonych warunków udziału. Dziecko powinno mieć ukończone co najmniej 12 miesięcy, swobodnie chodzić, a jego widzenie i słyszenie powinny pozwalać na przeprowadzenie prób zgodnie z protokołem.

W przypadku małoletnich uczestników wymagana jest również zgoda rodziców na nagranie badania. Nagranie jest analizowane przez zespół diagnostyczny, a według aktualnej informacji poradni usuwane po zakończeniu procesu diagnostycznego lub wcześniej, jeśli rodzice zrezygnują z dalszego postępowania.

Jeżeli przeprowadzenie ADOS-2 okaże się niemożliwe, aktualny opis usługi przewiduje możliwość przeprowadzenia obserwacji przy użyciu innego zestawu prób diagnostycznych.

Co otrzymują rodzice po diagnozie?

Po zakończeniu procesu rodzice otrzymują omówienie wyników oraz pisemną informację dotyczącą funkcjonowania dziecka i dalszych kroków.

Jeżeli wyniki wskazują na potrzebę dalszej diagnostyki lub wsparcia, specjaliści mogą wskazać kolejne kroki, takie jak konsultacja lekarska, dodatkowa diagnoza, terapia lub działania związane z edukacją.

Diagnoza powinna prowadzić nie tylko do nazwania trudności, ale również do lepszego zrozumienia potrzeb dziecka. Dlatego ważną częścią procesu jest określenie mocnych stron i wskazań do dalszego wsparcia.

Wsparcie po diagnozie

W zależności od wyników i potrzeb dziecka dalszym krokiem może być między innymi psychoterapia, terapia pedagogiczna, terapia ręki, integracja sensoryczna lub inne formy wsparcia dostępne w poradni.

Psychoterapia dzieci i młodzieży · Terapia pedagogiczna · Terapia ręki · Integracja sensoryczna

Specjaliści prowadzący diagnozę

Proces diagnozy ASD w Jestem i Ja jest prowadzony przez specjalistów z przygotowaniem psychologicznym i pedagogicznym. Przed publikacją warto wskazać na tej stronie konkretne osoby prowadzące aktualne diagnozy oraz podlinkować ich profile, aby rodzic mógł sprawdzić kwalifikacje i doświadczenie zespołu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ADOS-2 sam wystarczy do diagnozy autyzmu?

Nie. ADOS-2 jest narzędziem obserwacyjnym i powinien być interpretowany razem z informacjami o rozwoju, funkcjonowaniu oraz pozostałymi elementami oceny. Aktualne zalecenia diagnostyczne nie rekomendują opierania rozpoznania na jednym narzędziu.

Od jakiego wieku można wykonać ADOS-2?

Aktualny opis procesu wskazuje na możliwość obserwacji ADOS-2 od ukończenia 12. miesiąca życia, pod warunkiem spełnienia dodatkowych kryteriów udziału i możliwości wykonania prób zgodnie z protokołem.

Czy rodzic musi być obecny podczas diagnozy?

Rodzic uczestniczy w wywiadzie i przekazuje informacje dotyczące rozwoju oraz funkcjonowania dziecka. Obserwacja dziecka odbywa się zgodnie z organizacją danego procesu diagnostycznego.

Jaką dokumentację warto przynieść?

Warto przygotować wcześniejsze opinie i diagnozy, dokumentację medyczną, informacje z przedszkola lub szkoły oraz dokumentację terapeutyczną, jeżeli dziecko korzystało wcześniej ze wsparcia.

Czy diagnoza obejmuje również ocenę rozwoju poznawczego?

Tak, zakres zależy od wieku dziecka. W aktualnym procesie dla poszczególnych grup wiekowych przewidziano ocenę rozwoju psychoruchowego, poznawczego lub psychologicznego oraz diagnozę pedagogiczną.

Czy po diagnozie otrzymam pisemny dokument?

Tak. Aktualny opis usługi przewiduje wydanie pisemnej informacji o wynikach diagnozy oraz omówienie wyników z rodzicami.

Czy diagnoza ASD może pomóc w uzyskaniu wsparcia edukacyjnego?

W zależności od wyniku i sytuacji dziecka dokumentacja z procesu diagnostycznego może być wykorzystywana przy dalszym ubieganiu się o odpowiednie formy wsparcia edukacyjnego. Zakres wymaganych dokumentów należy ustalić z właściwą poradnią i placówką.

Diagnoza spektrum autyzmu w Szczecinie – gdzie odbywa się badanie?

Jestem i Ja – Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Łabędzia 42/1
71-453 Szczecin
wejście od ul. Krasińskiego

Sekretariat: 739 039 809

Przydatne informacje: ADOS-2 · ADI-R · Bilans podstawowy · Wszystkie diagnozy · Diagności · Kontakt