Diagnoza funkcjonalna rozwoju dziecka w Szczecinie – bilans podstawowy
Diagnoza funkcjonalna rozwoju, czyli bilans podstawowy, to wieloetapowy proces oceny rozwoju dziecka. W Poradni Jestem i Ja w Szczecinie badanie jest prowadzone z udziałem psychologa i pedagoga specjalnego, a jego celem jest lepsze poznanie poziomu rozwoju psychoruchowego i poznawczego dziecka, jego mocnych stron oraz obszarów wymagających dalszego wsparcia.
Dla kogo przeznaczony jest bilans podstawowy?
Aktualna oferta Jestem i Ja obejmuje dzieci od 1. do 6. roku życia. Proces może być szczególnie pomocny wtedy, gdy rodzice chcą dokładniej poznać rozwój dziecka, wyjaśnić obserwowane trudności albo ustalić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka lub wsparcie.
Powodem zgłoszenia mogą być między innymi:
- niepokój dotyczący tempa rozwoju dziecka,
- trudności w rozwoju psychoruchowym,
- trudności w komunikacji lub funkcjonowaniu społecznym,
- trudności z wykonywaniem zadań odpowiednich do wieku,
- różnice pomiędzy rozwojem dziecka a oczekiwaniami związanymi z jego wiekiem,
- potrzeba uporządkowania informacji z wcześniejszych konsultacji lub opinii specjalistów,
- potrzeba określenia mocnych stron i obszarów wymagających wsparcia.
Nie każdy wolniejszy rozwój oznacza zaburzenie. Celem diagnozy jest możliwie dokładna ocena funkcjonowania dziecka i ustalenie, czy potrzebne są dalsze działania.
Na czym polega diagnoza funkcjonalna rozwoju?
Diagnoza funkcjonalna rozwoju jest procesem wieloetapowym. Obejmuje informacje od rodziców, analizę dostępnej dokumentacji oraz bezpośrednią obserwację i ocenę dziecka.
W aktualnym opisie usługi cały proces prowadzą dwóch diagnostów: psycholog i pedagog specjalny. Pozwala to spojrzeć na funkcjonowanie dziecka z dwóch uzupełniających się perspektyw.
Jak wygląda bilans podstawowy?
1. Kwestionariusz dla rodziców
Rodzice wypełniają kwestionariusz dotyczący rozwoju i stanu zdrowia dziecka, a następnie przekazują go drogą elektroniczną. Aktualny opis usługi zakłada około 30 minut na wypełnienie formularza.
2. Pogłębiony wywiad z rodzicami
Odbywa się spotkanie z rodzicami bez obecności dziecka. Jego celem jest zebranie informacji dotyczących rozwoju, zdrowia i funkcjonowania dziecka. W zależności od potrzeb mogą być wykorzystywane kwestionariusze, takie jak ASRS lub ABAS.
3. Analiza dokumentacji
Specjaliści analizują dostarczoną dokumentację medyczną i pedagogiczną. Warto zabrać kopię książeczki zdrowia, posiadanej dokumentacji medycznej, opinii ze żłobka lub przedszkola oraz wcześniejszych opinii i diagnoz terapeutycznych.
4. Spotkanie i obserwacja dziecka
Podczas spotkania oceniany jest poziom rozwoju psychoruchowego dziecka. Specjaliści wykorzystują obserwację, próby diagnostyczne oraz narzędzia odpowiednie do celu badania.
W aktualnym procesie psycholog wykorzystuje DSR – Dziecięcą Skalę Rozwoju, a pedagog ocenia umiejętności dziecka z wykorzystaniem PEP-3-PL. Uwzględniana jest również obserwacja dziecka podczas swobodnej zabawy.
5. Omówienie wyników z rodzicami
Specjaliści omawiają z rodzicami przebieg badania i obserwacji oraz funkcjonowanie dziecka. Wskazywane są mocne i słabsze strony rozwoju oraz możliwe dalsze kroki postępowania.
6. Pisemna informacja o wynikach
Na zakończenie wydawana jest pisemna informacja o wynikach diagnozy, obejmująca między innymi ocenę poziomu rozwoju psychomotorycznego oraz wskazanie obszarów wymagających dalszej uwagi.
Co oceniamy podczas diagnozy?
Rozwój psychoruchowy
Ocena wybranych umiejętności związanych z rozwojem ruchowym i funkcjonowaniem dziecka odpowiednio do jego wieku.
Rozwój poznawczy
Przyglądamy się wybranym umiejętnościom poznawczym i sposobowi wykonywania zadań.
Funkcjonowanie w zabawie
Swobodna zabawa pozwala obserwować spontaniczne zachowania dziecka i jego sposób reagowania na sytuacje.
Mocne strony
Diagnoza ma pomóc wskazać również obszary, w których dziecko radzi sobie dobrze i na których można opierać dalsze wsparcie.
Obszary wymagające wsparcia
Wnioski pomagają określić, które umiejętności warto dalej obserwować, ćwiczyć lub diagnozować.
Dalsze kroki
Rodzice otrzymują informacje o możliwych kolejnych działaniach, jeżeli są potrzebne.
Co otrzymują rodzice po diagnozie?
Po zakończeniu procesu rodzice otrzymują omówienie funkcjonowania dziecka, informacje o jego mocnych i słabszych stronach oraz wskazania dotyczące dalszego postępowania.
Zgodnie z aktualnym opisem usługi może zostać wydana również pisemna informacja o wynikach diagnozy. W niektórych sytuacjach może być ona przeznaczona do wykorzystania podczas dalszych konsultacji u lekarza specjalisty lub w placówce oświatowej czy opieki nad dzieckiem.
Ocena ryzyka zaburzeń rozwoju i ASD
W aktualnym opisie bilansu podstawowego wskazano możliwość określenia stopnia ryzyka występowania zaburzeń rozwoju, a w określonych sytuacjach również ryzyka występowania cech ze spektrum autyzmu (ASD).
Ważne: ocena ryzyka lub obserwowanych cech nie jest równoznaczna z medycznym rozpoznaniem autyzmu. Jeżeli potrzebne jest rozpoznanie lekarskie, wymaga ono odpowiedniej konsultacji diagnostycznej, a ostateczne rozpoznanie stawia lekarz zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Bilans podstawowy a bilans rozszerzony
Bilans podstawowy jest skierowany na ogólną ocenę rozwoju dziecka i zebranie informacji potrzebnych do określenia jego mocnych stron, trudności oraz dalszych potrzeb.
Jeżeli zgłaszany problem wymaga bardziej szczegółowego procesu diagnostycznego, możliwe jest rozszerzenie diagnozy o dodatkowe badania i konsultacje. Zakres powinien wynikać z konkretnych potrzeb dziecka, a nie z automatycznego schematu.
Kiedy warto zacząć od bilansu podstawowego?
Bilans może być dobrym punktem wyjścia wtedy, gdy rodzic zauważa trudności rozwojowe, ale nie wie jeszcze, jaki dokładnie rodzaj diagnozy będzie potrzebny.
Podczas procesu można uporządkować informacje i zdecydować, czy potrzebne są kolejne działania, takie jak konsultacja lekarska, dodatkowa diagnoza psychologiczna lub pedagogiczna, terapia albo obserwacja rozwoju w czasie.
Jak przygotować dziecko i dokumentację?
- Przekaż rodzicom opiekunom do wypełnienia kwestionariusz dotyczący rozwoju i stanu zdrowia.
- Zbierz dostępną dokumentację medyczną i pedagogiczną.
- Weź ze sobą opinie lub diagnozy terapeutów, jeżeli dziecko wcześniej korzystało ze wsparcia.
- Warto poinformować specjalistę o aktualnych trudnościach oraz o sytuacjach, w których pojawiają się najczęściej.
- Nie ma potrzeby „uczenia” dziecka odpowiedzi do badania – ważna jest możliwie naturalna obserwacja jego funkcjonowania.
Najczęściej zadawane pytania
W jakim wieku można wykonać bilans podstawowy?
Aktualna oferta Jestem i Ja obejmuje dzieci od 1. do 6. roku życia.
Czy diagnozę prowadzi jeden specjalista?
Nie. Aktualny opis usługi wskazuje na udział dwóch diagnostów: psychologa i pedagoga specjalnego.
Jak długo trwa cały proces?
Proces obejmuje kilka etapów i kilka spotkań. W aktualnym opisie podano około 30 minut na kwestionariusz, około 90 minut na wywiad z rodzicami, około 60–90 minut na obserwację dziecka oraz około 45–60 minut na omówienie wyników. Dokładna organizacja może zależeć od potrzeb dziecka.
Czy dziecko jest obecne podczas rozmowy z rodzicami?
Nie. Aktualny opis usługi przewiduje osobne spotkanie z rodzicami bez obecności dziecka, a następnie osobne spotkanie diagnostyczne z dzieckiem.
Czy trzeba przynieść książeczkę zdrowia i wcześniejsze opinie?
Warto. Aktualna strona rekomenduje zabranie kopii książeczki zdrowia, dokumentacji medycznej, opinii ze żłobka lub przedszkola oraz wcześniejszych opinii i diagnoz terapeutycznych.
Czy bilans podstawowy diagnozuje autyzm?
Bilans może uwzględniać ocenę ryzyka występowania cech ze spektrum autyzmu, ale nie powinien być przedstawiany jako samodzielne badanie rozstrzygające o rozpoznaniu medycznym. W razie potrzeby proces może zostać rozszerzony o dalszą diagnostykę.
Jakie narzędzia są wykorzystywane podczas badania?
Aktualny opis procesu wskazuje między innymi Dziecięcą Skalę Rozwoju (DSR) po stronie psychologa oraz PEP-3-PL po stronie pedagoga. W zależności od potrzeb mogą być także wykorzystywane kwestionariusze, takie jak ASRS lub ABAS.
Specjaliści
Diagnoza funkcjonalna rozwoju jest prowadzona przez psychologa i pedagoga specjalnego. Na stronie usługi warto wskazać konkretne osoby prowadzące aktualne bilanse oraz podlinkować ich profile wraz z informacją o kwalifikacjach i doświadczeniu diagnostycznym.
Diagnoza funkcjonalna rozwoju w Szczecinie – gdzie odbywa się badanie?
Jestem i Ja – Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Łabędzia 42/1
71-453 Szczecin
wejście od ul. Krasińskiego
Sekretariat: 739 039 809
Przydatne informacje: Wszystkie diagnozy · ADOS-2 · Diagnoza spektrum autyzmu · Diagności · Kontakt
